Begin september ligt de laatste zomeroogst in de winkel en in de moestuin: courgettes, bonen, tomaten, pruimen. Zonde om weg te gooien wat je niet opkrijgt, en de vriezer is dan de makkelijkste oplossing. Alleen komt het er een paar maanden later soms grauw en droog weer uit. Dat is vriesbrand, en met een paar gewoontes voorkom je het bijna helemaal.
Wat vriesbrand eigenlijk is
Vriesbrand is uitdroging. Waar het product in aanraking komt met lucht, verdampt het vocht langzaam uit het oppervlak. Je ziet witgrijze, korrelige plekken en ijskristallen in de verpakking. Het is niet onveilig om te eten, maar de structuur wordt taai en de smaak vlak. De twee grootste veroorzakers: lucht in de verpakking en temperatuurschommelingen door een deur die vaak opengaat.
Lucht eruit is de halve winst
Hoe minder lucht er om je eten zit, hoe minder er kan verdampen. Een paar dingen die goed werken:
- Druk diepvrieszakken plat en duw de lucht eruit voor je ze sluit. Platte pakketjes bevriezen bovendien sneller en stapelen makkelijker.
- Vul bakjes tot ongeveer twee centimeter onder de rand: genoeg ruimte voor uitzetting, niet meer lucht dan nodig.
- Wikkel vlees en vis eerst strak in folie en doe het daarna pas in een zak. Die dubbele laag scheelt echt.
- Gebruik verpakking die bij de portie past. Een halfvolle grote zak is vragen om vriesbrand.
Snel invriezen, in bruikbare porties
Snel bevriezen geeft kleine ijskristallen, en kleine kristallen beschadigen de celstructuur minder. Laat warm eten daarom eerst afkoelen tot kamertemperatuur, leg pakketjes plat en niet op een stapel, en vries niet te veel tegelijk in.
Denk ook alvast na over hoe je het straks gebruikt. Een blok van een kilo gehakt is onhandig als je meestal voor twee kookt. Porties afwegen met een digitale keukenweegschaal kost een minuut extra en voorkomt dat je later te veel ontdooit en weer moet weggooien.
Even voorbewerken loont
De meeste groenten blijven beter als je ze eerst kort blancheert: een paar minuten in kokend water, daarna meteen in ijswater en goed droogdeppen. Dat schakelt de enzymen uit die kleur en smaak afbreken. Bonen en broccoli hebben ongeveer drie minuten nodig, spinazie ongeveer één. Uitzonderingen zijn er ook: paprika, ui en kruiden kunnen zo de vriezer in.
Voor kleine hoeveelheden is een siliconen ijsblokjesvorm handig. Fijngesneden kruiden met een scheutje olijfolie, restjes bouillon, tomatenpuree of pesto vries je er in vaste porties mee in. Zijn de blokjes hard, dan tik je ze eruit en bewaar je ze samen in één zak. Zo hoef je nooit een heel bakje te ontdooien voor twee lepels.
Labelen en op tijd opmaken
Zonder etiket wordt alles binnen twee maanden “iets oranjes in een zak”. Schrijf inhoud én datum erop, met een watervaste stift op een stukje tape. Zet nieuwe pakketjes achterin en pak vooraan, dan gaat de oudste voorraad er vanzelf als eerste uit.
Als richtlijn voor smaak en structuur, niet voor veiligheid: geblancheerde groenten en fruit houden het ongeveer acht tot twaalf maanden vol, soepen en sauzen zo’n zes maanden, mager vlees zes tot negen maanden, gehakt drie tot vier maanden en vette vis twee tot drie maanden. Brood en gebak eet je het liefst binnen drie maanden op.
Ontdooien zonder risico
Ontdooi vlees, vis en kant-en-klare gerechten in de koelkast, op een bord dat het dooivocht opvangt. Op het aanrecht komt de buitenkant al snel in de temperatuurzone waarin bacteriën zich vermenigvuldigen, terwijl de kern nog bevroren is. Meer daarover lees je in ons artikel over voedsel bewaren bij warm weer. Groenten, soep en kruidenblokjes kun je meestal rechtstreeks bevroren de pan in.
Nog één gewoonte die veel scheelt: ontdooid en weer opgewarmd eten gaat niet terug de vriezer in. Heb je te veel ontdooid, kook het dan af en vries het gerecht in, niet het rauwe product. Dan blijft je vriezer doen waar hij goed in is, namelijk de zomer nog even rekken.
Geef een reactie